Spotkanie z tremą – zbuduj swoją pewność siebie na scenie

Barbara Borowicz

 

Spotkanie z tremą – zbuduj swoją pewność siebie na scenie

          Ćwiczysz po kilka godzin dziennie, przygotowujesz się intensywnie do swojego występu od kilku tygodni, albo nawet miesięcy. Twój dzień koncertu zbliża się coraz bardziej, a Ty wciąż nie czujesz się gotowy by wejść na scenę…Nadal ćwiczysz, ćwiczysz, ćwiczysz…Aż wreszcie nadchodzi ta chwila, zaraz masz pojawić się na scenie…Czy taki obraz sytuacji wydaje Ci się znajomy? Ile razy w życiu zdarzyło się, że twoje przygotowania do koncertu trwały od dawna, a tuż przed występem miałeś wątpliwości czy potrafisz? Czy umiesz? Czy jesteś wystarczająco dobrze przygotowany?

          Jednym z wyznaczników tremy jest osobowość człowieka, jego natura, historia życia, a nawet historia przodków. Kolejnym istotnym aspektem jest to, w jaki sposób radzisz sobie z zadaniem, które masz do wykonania. W przypadku koncertu mówimy o stopniu przygotowania się, a więc w jaki sposób wyglądało twoje ćwiczenie i czy materiał, który masz zaprezentować publicznie leży w zasięgu twoich umiejętności. Ważnym punktem jest samodyscyplina i odpowiednie zaplanowanie czasu twojej pracy od dziś aż po dzień twojego występu. Zanotuj na kartce papieru jaki materiał muzyczny przygotujesz każdego dnia uwzględniając twoje możliwości fizyczne, psychiczne i czasowe. Pamiętaj, żeby nie rozpraszać się niepotrzebnymi rzeczami, a więc przede wszystkim odwołaj mniej ważne spotkania, które nie są częścią twojego projektu do którego się przygotowujesz. To pomoże Ci skuteczniej skupić się na zadaniu i na tym co masz do zrobienia.

          Nie tylko samodyscyplina odgrywa ważną rolę w zawodzie muzyka, ale również samoocena, czyli to czy potrafisz realnie ocenić sytuację. Jeśli przygotowujesz się do występu na ostatnią chwilę to nie oczekuj od siebie wewnętrznego spokoju ani nie stawiaj sobie zbyt wysokich wymagań. Jeśli wchodząc na scenę wiesz, że twoje ćwiczenie nie było efektywne, nie dopracowałeś wszystkich fragmentów, szczególnie tych, które sprawiały Ci trudność, to nie podziewaj się, że na scenie wszystko wykonasz perfekcyjnie.

          Inna sytuacja przedstawia się kiedy twoje umiejętności i przygotowanie do wystąpienia publicznego są na wysokim poziomie, ale ciężko poradzić Ci sobie z tremą i skutecznie zredukować syndromy walki i ucieczki. W takim przypadku twój występ może być dla Ciebie obciążeniem psychicznym, ale to nie znaczy, że nie dasz rady. Jeśli coś się nie powiecie, to nie obwiniaj siebie, doceń się za te elementy, które wykonałeś dobrze. Pamiętaj, że zawsze możesz pracować nad zredukowaniem syndromów tremy.

          Wykonywanie muzyki podczas koncertu to obdarowanie publiczności emocjami, tymi, które aktualnie drzemią w Tobie i przekazujesz je za pomocą dźwięków. By być autentycznym w tym co robisz, ważne jest jak czujesz się przed występem i co aktualnie dzieje się w twoim życiu. Zadbaj o swój wypoczynek, spokój wewnętrzny i zdrowie. Wszelkie kłótnie, nadmierna praca, zmęczenie, zła dieta spowodują dyskomfort w twoim życiu. Staraj się unikać konfliktów, szczególnie dzień przed koncertem i w dniu koncertu. Jeśli twój występ wiąże się z możliwością uzyskania nagrody czy zdobyciu uznania i innych korzyści, pamiętaj, że twój poziom tremy wzrośnie. To dodatkowe obciążenie presją, którą często stawiasz sobie sam. Występ, z którego będziesz zadowolony i będziesz czuł się pewnie na scenie nie przydarzy Ci się przysłowiowym fuksem. Będzie to synteza twojej pracy nad techniką gry i przygotowaniem mentalnym.

Pamiętaj o kilku ważnych rzeczach, które pomogą Ci wzmocnić twoją pewność siebie:

  • Zaakceptuj swoje emocje związane z tremą – pomocne w tym będzie poznanie twoich reakcji na stres, które posiadasz. Przestań się ich bać, zaakceptuj je i zrób krok dalej.
  • Uwierz w swoje możliwości – kiedy stajesz na scenie jesteś najważniejszy dla swoich słuchaczy, oni przyszli posłuchać właśnie Ciebie. Żebyś był autentyczny w przekazie swoich emocji, musisz sam w nie uwierzyć.
  • Ustal harmonogram ćwiczenia – zaplanowanie czasu na ćwiczenie do koncertu jest bardzo ważne. Oceń rozważnie ile czasu dziennie potrzebujesz by wyćwiczyć dany utwór lub utwory, zaplanuj ile dni wcześniej musisz zacząć się przygotowywać. Do czasu, który wyszedł Ci z twoich obliczeń dodaj przynajmniej 7 dni, które poświęcisz na utrwalanie materiału i odpoczynek.
  • Obiektywnie oceń swoje przygotowanie – czy poświęciłeś wystarczająco dużo czasu na przygotowanie się do występu publicznego? Jeśli wiesz, że ćwiczyłeś za mało i nie potrafisz wszystkiego wykonać, nie oczekuj, że na scenie zagrasz idealnie. Nie stawiaj sobie wymagań, którym nie jesteś w stanie sprostać.
  • Poczuj się na scenie jak w twoim pokoju ćwiczeń – jeśli będziesz już miał przygotowany materiał do koncertu, to każdorazowo na zakończenie swojego ćwiczenia możesz zagrać wszystko tak jak podczas twojego zbliżającego się występu. Poczuj się jak na scenie, a więc wyjdź i wejdź do pomieszczenia, w którym ćwiczysz, ukłoń się i rozpocznij swój występ.

 

Bibliografia:

Bruser, M. (1997). The Art. of Practicing: A Guide to Making Music from the Heart. New York: Three Rivers Press

Rampe, M. (2010). Odporność psychiczna siedem filarów Tajemnica naszej wewnętrznej siły. Warszawa: Wydawnictwo Studio EMKA

Ratner, H., George E., Iveson Ch. (2017). Terapia Krótkoterminowa Skoncentrowana na Rozwiązaniu. 100 najważniejszych tez, założeń i technik. Brzezia Łąka: Poligraf

Klickstein, G. (2009). The Musiacian’s Way. A Guide to Practice, Performance, and Wellness. New York: Oxford University Press

Król,A. (2011). Pewność siebie Kompletna strategia wykorzystania własnego potencjału. Warszawa: SAMO SENDO

O autorce:

Barbara Borowicz – klarnecistka, doktor sztuki muzycznej, certyfikowana trenerka metody Tippinga, coach, Music Performance Coach, praktyk TSR i Points of You, Specjalizuje się w pracy indywidualnej z osobami, które chcą rozwijać swój wewnętrzny potencjał, wzmocnić poczucie własnej wartości i siły wewnętrznej. Współpracuje też z muzykami, towarzysząc im w osiągnięciu celu ścieżki kariery zawodowej i redukcji stresu scenicznego. Opracowała autorskie metody rozwojowe, integrując swoje doświadczenia z pracy na scenie jako muzyk-instrumentalistka. Jest absolwentką kierunku Psychologia rozwoju osobistego i zawodowego w Wyższej Szkole Europejskiej im. ks. Józefa Tischnera w Krakowie, co rozpoczęło jej dynamiczny rozwój w sferze zdrowia psychicznego i technik relaksacyjnych. Ukończyła certyfikowany Kurs Trenerski metody Tippinga (zwanej Radykalnym Wybaczaniem) autoryzowany przez The Institute for Radical Forgiveness Therapy & Coaching Inc., kurs Terapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniach (TSR), Happiness Life Coach, Points of You. Barbara Borowicz jest członkiem Polskiego Stowarzyszenia Terapeutów Terapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniach (TSR), a od 2018 roku jest Prezesem Fundacji Life and Art.